គម្ពីរមោគ្គល្លានវេយ្យាករណ៍

មោគ្គល្លានសុត្តបាឋោ

(១) បឋមោ កណ្ឌោ (សញ្ញាទិ)

ក័ណ្ឌទី ១ (ឈ្មោះថា សញ្ញាទិក័ណ្ឌ)

១. អអាទយោតិតាលីស វណ្ណា។ អក្សរ(សម្លេង)មាន ៤៣ តួមាន អ អា ជាដើមឈ្មោះថា វណ្ណៈ ។

២. ទសា-ទោសរា។ វណ្ណៈ(អក្សរ) ១០ តួខាងដើមឈ្មោះថា សរៈ(ស្រៈ) ។

៣. ទ្វេទ្វេសវណ្ណា។ ស្រៈមួយគូ  ឈ្មោះថា សវណ្ណៈ(ស្រៈមានរូបស្មើគ្នាឬដូចគ្នា) ។

៤. បុព្ពោរស្សោ។ ស្រៈខាងដើម(ក្នុងគូនៃស្រៈទាំងនោះ)ឈ្មោះថា រស្សសរៈ(ស្រៈរស្សៈ) ។

៥. បរោ ទីឃោ។ ស្រៈខាងចុង(ក្នុងចំណោមគូនៃស្រៈទាំងឡាយ)ឈ្មោះថា ទីឃសរៈ(ស្រៈទីឃៈ)។

៦. កាទយោព្យញ្ជនា។ អក្សរទាំងមាន ក-អក្សរជាដើមឈ្មោះថា​ ព្យញ្ជនៈ ។

៧. បញ្ច បញ្ចកាវគ្គា។ ព្យញ្ជនៈ ៥ ឈ្មោះថា វគ្គ, មាន ៥ វគ្គមាន កវគ្គជាដើម ។

៨. ពិន្ទុនិគ្គហីតំ។ ព្យញ្ជនៈគឺ (ំ) ពិន្ទុហៅថា និគ្គហិត ។

៩. ឥយុវណ្ណា ឈលានាមស្សន្តេ។ ឥវណ្ណៈនិងឧវណ្ណៈរមែងមានឈ្មោះថា ឈ និង ល ព្រោះនៅខាងចុងនៃនាម ។

១០. បិត្ថិយំ។ ឥវណ្ណៈរមែងមានឈ្មោះថា ប ព្រោះនៅខាងចុងនៃនាមឥត្ថីលិង្គ ។

១១. ឃា។ អា-អក្សររមែងមានឈ្មោះថា ឃ ព្រោះឥត្ថីលិង្គ ។

១២. គោស្យាលបនេ។សិ-អាលបនវិភត្តិរមែងមានឈ្មោះថា គ ។

(សញ្ញា)

(សញ្ញាសូត្រចប់)

១៣. វិធិព្ពិសេសនន្តស្ស។ វិសេសនៈឯណារមែងប្រាកដក្នុងសូត្រ, វិធីរបស់វិសេសនៈ(អ្នកសិក្សា)គប្បីដឹង ។

១៤. សត្តមិយំបុព្ពស្ស។ វិធីរបស់អក្សរខាងដើមមែនពិត (គឺអ្នកសិក្សា)គប្បីដឹងក្នុងនិទ្ទេសននៃសត្តមីវិភត្តិ ។

១៥. បញ្ចមិយំបរស្ស។ វិធីនៃអក្សរខាងចុង (គឺអ្នកសិក្សា)គប្បីដឹងក្នុងនិទ្ទេសនៃបញ្ចមីវិភត្តិ ។

១៦. អាទិស្ស។ កាលស្រៈខាងចុងកំពុងប្រាកដ វិធីរបស់អក្សរខាងដើម(គឺអ្នកសិក្សា)គប្បីដឹង ។

១៧. ឆដ្ឋិយន្តស្ស។ វិធីរបស់ស្រៈទីបំផុតនៃស័ព្ទខាងដើមនោះ(អ្នកសិក្សា)គប្បីដឹងក្នុងនិទ្ទេស​នៃឆដ្ឋីវិភត្តិ ។

១៨. វានុពន្ធោ។ ការអាទេសៈដែលជាអនុពន្ធៈនៃ ង របស់អក្សរទីបំផុតដែលលោកសម្តែង​ហើយក្នុងឆដ្ឋីវិភត្តិ(គឺអ្នកសិក្សា)គប្បីដឹង ។

១៩. ដានុពន្ធា-នេកវណ្ណា សព្ពស្ស។ ការអាទេសៈអនុព័ន្ធនៃ ដ-អក្សរឯណាក្តី, ការអាទេសៈអក្សរ​ដ៏ច្រើនទៀតក្តី, ទាំង ២ យ៉ាងនោះ(គឺអ្នកសិក្សា) គប្បីដឹងព្រោះការរួបរួមយកអក្សរទាំងពួង​មែនពិត​ដែលលោក​សម្តែងហើយក្នុងឆដ្ឋីវិភត្តិនិទ្ទេស ។

២០. ញកានុពន្ធាទ្យន្តា។ ការបន្ថែមអនុព័ន្ធគឺ ញ ក្តី, ការបន្ថែមអនុព័ន្ធគឺ ក ក្តី, (អ្នកសិក្សា)គប្បីដឹងព្រោះស្រៈខាងដើមផង ព្រោះស្រៈខាងចុងផង របស់ឆដ្ឋីវិភត្តិនិទ្ទេស​ដែលលោកសម្តែង​ហើយ ។

២១. មានុពន្ធោសរានមន្តា បរោ។ ការបន្ថែមអនុព័ន្ធគឺ ម រមែងមានខាងចុងចាកស្រៈខាងចុងនៃ​ស្រៈទាំងឡាយ ។

២២. វិប្បដិសេធេ។ កាលវិធីទាំងឡាយ ២ ដែលមានវិស័យស្មើគ្នា វិធីខាងចុងរមែងបាននូវ​ឱកាស​​ដោយ​​ច្រើនក្នុងទីដែលមិនបដិប័ក្សដល់គ្នានឹងគ្នា។

២៣. សង្កេតោ-នវយវោ-នុពន្ធោ។ អក្សរណារមែងមិនមានតួប្រកប, ជាអក្សរត្រឹមតែជាតួសង្កេត​ក្នុង​សូត្រទាំងឡាយ, អក្សរនោះឈ្មោះថា អនុព័ន្ធ ។

២៤. វណ្ណបរេនសវណ្ណោ-បិ ។ សម្លេងនៃអក្សរខាងចុងចាកបទនោះ(រមែងមាន)ព្រោះហេតុនោះ អក្សរនោះឈ្មោះថា វណ្ណបរោ, សូម្បីជាសវណ្ណៈដោយស្រៈរស្សៈជាអក្សរខាងចុង​គឺលោករមែង​កាន់យកផងនិងដោយខ្លួនឯងផង ។

២៥. ន្តុវន្តុមន្ត្វាវន្តុតវន្តុសម្ពន្ធី ។ កាលបទថា “ន្ត” ដែលលោកពោលហើយ ន្ត-អក្សរគឺលោក​រមែងកាន់យកដែលជាសម្ព័ន្ធនៃ វន្ត មន្ត អាវន្ត តវន្ត ទាំងឡាយ ។

បរិភាសា

បរិភាសាសូត្រ ចប់