វាក្យត្ថសង្គហ

          ប្រយោគ បានដល់ ក្រុមនៃបទតាំងតែ ២ បទឡើងទៅដែលមានអត្ថទាក់ទងគ្នា ។

          អង្គប្រកបរបស់ប្រយោគ

          ១.អាខ្យាតកិរិយា

          ២.ការក

          ​​នេះជាអង្គប្រកបដែលតិចបំផុតរបស់ប្រយោគ ។

          អភិធានប្បទីបិកាគាថាលេខ ១០៦ ថា

          ឯកខ្យាតោ បច្ចយោ សិយា វាក្យំ សការកោ ។

        ក្រុមនៃបទដែលប្រកបដោយអាខ្យាតកិរិយា ១

        បទ និងការកៈ(យ៉ាងតិចបំផុត) ១ បទឈ្មោះថា

        ប្រយោគ ។

          មានវិគ្រោះថា បណ្ឌិតេហិ វចិតព្វំ បកាសេតព្វន្តិ វាក្យំ ។

        អត្ថដែលបណ្ឌិតទាំងឡាយគប្បីពោល ឬសម្តែង ហៅថា ប្រយោគ ។ ឧ. គាមំ គច្ឆាមិ ខ្ញុំទៅកាន់ស្រុក ។ បទថា គាមំ ជាកម្មការកៈ ។ ចំណែកបទថា គច្ឆាមិ ជាអាខ្យាតកិរិយា ។ ទាំង ២ បទេនេះមានអត្ថទាក់ទងគ្នា ។ ដូច្នេះទើបពោលថា អង្គប្រកបរបស់ប្រយោគមាន ២ គឺ អាខ្យាតកិរិយានិងការកៈ ។

គច្ឆន្ត សទ្ទបទមាលា

វិភត្តិ                      ឯកវចន                                                                      ពហុវចន 

ប.        គច្ឆន្តោ                                                                       គច្ឆន្តា

អា.      ភោ គច្ឆំ, ភោ គច្ឆ, ភោ គច្ឆា                                     ភវន្តោ គច្ឆន្តា, ភោន្តោ គច្ឆន្តា

ទុ.       គច្ឆន្តំ, គច្ឆំ                                                                   គច្ឆន្តេ 

ត.       គច្ឆតា, គច្ឆន្តេន                                                         គច្ឆន្តេហិ, គច្ឆន្តេភិ

ច.       គច្ឆតោ, គច្ឆន្តស្ស                                                      គច្ឆតំ, គច្ឆន្តានំ

បញ្ច. គច្ឆតា, គច្ឆន្តស្មា, គច្ឆម្ហា                                            គច្ឆន្តេហិ, គច្ឆន្តេភិ

ឆ.      គច្ឆតោ, គច្ឆន្តស្ស                                                       គច្ឆំ, គច្ឆន្តានំ

ស.    គច្ឆតិ, គច្ឆន្តេ, គច្ឆន្តស្មឹ                                               គច្ឆន្តេសុ

 

គម្ពីរកច្ចាយនវេយ្យាករណ៍ប្រែលោតប្រយោគ

គម្ពីរកច្ចាយនវេយ្យាករណ៍

ប្រែលោតប្រយោគ

នមោ រីការនមស្សការ ភគវតោ ចំពោះព្រះមានព្រះភាគ អរហតោ ជាព្រះអរហន្ត សម្មាសម្ពុទ្ធោ ដែលត្រាស់ដឹងដោយប្រពៃចំពោះដោយខ្លួនឯង តស្ស អង្គនោះ (អត្ថុ ចូរមាន មេ ដល់ខ្ញុំ) ។

បណាមគាថា

(គាថាសម្រាប់នមស្សការ)

        បណាមគាថា រីគាថាសម្រាប់នមស្សការ “សេដ្ឋន្តិលោកមហិតំ អភិវន្ទិយគ្គំ ។ល។ សេយ្យត្ថិកោ បទមតោ វិវិធំ សុណេយ្យំ” (ឥតិ ដូច្នេះ),

          (ក)   “(អហំ រីខ្ញុំ មហាកច្ចាយនត្ថេរោ នាម ឈ្មោះថា មហាកច្ចាយនត្ថេរៈ) សេដ្ឋំ តិលោកមហិតំ អគ្គំ ពុទ្ធំ អភិវន្ទិយ ច សូមថ្វាយបង្គំហើយនូវព្រះពុទ្ធជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរដោយអរិយគុណដែលលោកទាំង ៣ បូជាហើយផង អមលំ ធម្មំ (អភិវន្ទិយ ច សូមថ្វាយបង្គំហើយ)នូវព្រះធម៌មានមន្ទិលមិនមាន(ផង) ឧត្តមំ គណំ (អភិវន្ទិយ) ច (សូមថ្វាយបង្គំហើយ)នូវគណៈនៃព្រះអរិយសង្ឃផង វក្ខាមិ នឹងពោល សុសន្ធិកប្បំ នូវសន្ធិកប្បដ៏ត្រឹមត្រូវ សុត្តហិតំ ដែលជាប្រយោជន៍ដល់សូត្រ ឯត្ថ ( កច្ចាយនបករណេ ក្នុងគម្ពីរកច្ចាយនៈ)នុ៎ះ សុពោធំ[1] ដើម្បីការដឹងបានដោយងាយ វចនត្ថវរំ នូវអត្ថនៃព្រះតម្រាស់ដ៏ប្រសើរ តស្ស (ពុទ្ធស្ស) សត្ថុស្ស របស់ព្រះពុទ្ធជាសាស្តាអង្គនោះ ។

          (ខ)   សេយ្យំ នាកាលលោកុត្តរធម៌ទាំង ៩ ប្រការ (អត្ថិ មាន) អបិ ក៏ ពុធា តំ (លោកុត្តរធម្មំ) លភន្តិ ច រីអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយរមែងបាន(នូវលោកុត្តរធម៌)នោះផង (ពុធា) តស្ស (ពុទ្ធស្ស) វចនត្ថសុពោធនេន អត្ថំ (លភន្តិ) ច (រីអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ)រមែងបាននូវអត្ថដោយការដឹងនូវអត្ថរបស់ព្រះតម្រាស់(នៃព្រះពុទ្ធអង្គ)នោះផង អមោហភាវា ព្រោះមិនវង្វេង អក្ខរបទេសុ អត្ថនិងបទទាំងឡាយ សេយ្យត្ថិកោ រីកុលបុត្រដែលជាអ្នកប្រាថ្នានូវលោកុត្តរធម៌ សុណេយ្យ គប្បីស្តាប់(រៀនយក) បទំ នូវបទ វិវិធំ ដែលមានប្រការផ្សេង ៗ អតោ (កច្ចាយនតោ ចាកគម្ពីរកច្ចាយនៈ)នេះ ។

សន្ធិកប្បោ

          សន្ធិកប្បោ រីសន្ធិកប្ប (មយា គឺខ្ញុំ វុច្ចតេ ពោល) “១.អត្ថោ អក្ខរសញ្ញាតោ ។ល។ សន្ធិសុត្តំ និដ្ឋិតំ” (ឥតិ ដូច្នេះ) ៖

(ប្រែមេសូត្រ)

          ១.អត្ថោ រីអត្ថ (ជិនវចនស្ស នៃព្រះតម្រាស់របស់ព្រះជិនស្រី កុលបុត្តេហិ គឺកុលបុត្រទាំងឡាយ) អក្ខរសញ្ញាតោ ដឹងហើយដោយអក្សរ ។

(ប្រែវុត្តិ)

        អត្ថោ រីអត្ថ សព្វវចនានំ នៃព្រះតម្រាស់ទាំងឡាយទាំងពួង (កុលបុត្តេហិ គឺកុលបុត្រទាំងឡាយ) សញ្ញាយតេ រមែងដឹង អក្ខរេហិ ឯវ ដោយអក្សរមែនពិត, អក្ខរវិបត្តិយម្ហិ កាលវិបត្តិនៃអក្សរ (សន្តេ មាន) អត្ថស្ស ទុន្នយតា រីភាវៈនៃន័យខូចរបស់អត្ថ ហោតិ រមែងមាន, តស្មា ព្រោះហេតុនោះ អក្ខរកោសល្លំ រីភាពឆ្លាតក្នុងអក្សរ ពហូបការំ (ហោតិ រមែងមាន)ឧបការៈច្រើន សុត្តន្តេសុ ក្នុងសូត្រទាំងឡាយ ។

(ប្រែមេសូត្រ)

          ២.(វណ្ណា រីវណ្ណៈទាំងឡាយ) អអាទយោ មាន អ-អក្សរជាដើម ឯកចត្តាឡីសំ មាន ៤១ តួ អក្ខរា អបិ (ហោន្តិ រមែងមាន)ឈ្មោះថា អក្សរ ។

(ប្រែវុត្តិ)

          ច ខោ ក៏ តេ អក្ខរា អបិ សូម្បីរីអក្សរទាំងឡាយនោះ ឯកចត្តាឡីសំ ៤១ តួអការាទយោ មាន អ-អក្សរជាដើម និគ្គហិតន្តា មាននិគ្គហិតជាទីបំផុត, សោ=តេ (អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយ)នោះ ឧបការា ហោន្តិ រមែងមានឧបការៈច្រើន សុត្តន្តេសុ ក្នុងសូត្រទាំងឡាយ ។ (បុច្ឆា រីសំនួរ) “តំ យថា” (ឥតិ ដូច្នេះ), “តំ=តេ (អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយ)នោះ យថា ដូចម្តេច” ? (វិសជ្ជនា រីចម្លើយ) “(តេ អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយនោះ) អអា ឥឦ ឧឩ ឯឱ, ក ខ គ ឃ ង, ច ឆ ជ ឈ ញ, ដ ឋ ឌ ឍ ណ, ត ថ ទ ធ ន, ប ផ ព ភ ម, យ រ ល វ ស ហ ឡ អំ ឥតិ ថា អអា ឥឦ ឧឩ ឯឱ, ក ខ គ ឃ ង, ច ឆ ជ ឈ ញ, ដ ឋ ឌ ឍ ណ, ត ថ ទ ធ ន, ប ផ ព ភ ម, យ រ ល វ ស ហ ឡ អំ អក្ខរា នាម ហោន្តិ រមែងមានឈ្មោះថា អក្សរ” ។

          (ចោទនា រីពាក្យសួរ) “អក្ខរឥច្ចនេន ក្វត្ថោ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “កោ អត្ថោ រីប្រយោជន៍ដូចម្តេច អក្ខរឥតិ អនេន (បទេន ដោយបទ)នេះថា “អក្ខរ” ?” (បរិហារោ រីពាក្យឆ្លើយ) “អត្ថោ អក្ខរសញ្ញាតោ” (ឥតិ ដូច្នេះ), (បទំ រីបទ អក្ខរឥតិ ថា អក្ខរ (ហោតិ រមែងមាន) អត្ថោ អក្ខរសញ្ញាតោ (ឥតិ សុត្តេ ក្នុងសូត្រថា) “អត្ថោ អក្ខរសញ្ញាតោ” ។

(ប្រែមេសូត្រ)

        ៣.តត្ថ (អក្ខរេសុ បណ្តាអក្សរទាំងឡាយ)នោះ (អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយ) អដ្ឋ ប្រាំបី ឱទន្តា មាន ឱ ជាទីបំផុត សរា ឈ្មោះថា ស្រៈ ។

(ប្រែវុត្តិ)

          តត្ថ អក្ខរេសុ បណ្តាអក្សរទាំងឡាយនោះ អការាទីសុ មាន អ-អក្សរជាដើម, អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយ អដ្ឋ ប្រាំបី ឱទន្តា មាន ឱ ជាទីបំផុត សរា នាម ហោន្តិ រមែងមានឈ្មោះថា ស្រៈ ។

          (បុច្ឆា រីសំនួរ) “តំ យថា” (ឥតិ ដូច្នេះ), “តំ=តេ (អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយ)នោះ យថា ដូចម្តេច ?” ។ (វិសជ្ជនា រីចម្លើយ) “អ ។ល។ សរា នាម (ឥតិ ដូច្នេះ)”, “(អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយ អ អា ឥ ឦ ឧ ឩ ឯ ឱ ឥតិ ថា អ អា ឥ ឦ ឧ ឩ ឯ ឱ, សរា នាម (ហោន្តិ រមែងមាន)ឈ្មោះថា សរ (ស្រៈ)” ។

          (ចោទនា រីពាក្យចោទ) “សរឥច្ចនេន ក្វត្ថោ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “កោ អត្ថោ រីប្រយោជន៍ដូចម្តេច សរ ឥតិ អនេន (នាមេន ដោយឈ្មោះ)នេះថា ស្រៈ ?” ។ (បរិហារោ រីចម្លើយ) “សរា សរេ លោបំ (ឥតិ ដូច្នេះ),   (សរ ឥតិ អនេន នាមេន អត្ថោ រីប្រយោជន៍ដោយឈ្មោះនេះថា ស្រៈ ហោតិ រមែងមាន) សរា សរេ លោបំ (ឥតិ សុត្តេ ក្នុងសូត្រថា)  សរា សរេ លោបំ” ។

(ប្រែមេសូត្រ)

          ៤.(សរា រីស្រៈទាំងឡាយ) លហុមត្តា ដែលមានកាលនៃសម្លេងរហ័ស តយោ បី រស្សា ឈ្មោះថា រស្សៈ ។

(ប្រែវុត្តិ)

          សរេសុ បណ្តាស្រៈទាំងឡាយ  អដ្ឋ ប្រាំបីតួ អការាទីសុ មាន អ-អក្សរជាដើម​ តត្ថ នោះ, (សរា រីស្រៈទាំងឡាយ) លហុមត្តា ដែលមានកាលនៃសម្លេងរហ័ស តយោ ​បី រស្សា នាម ហោន្តិ រមែងមានឈ្មោះថា ស្រៈ ។

          (បុច្ឆា រីសំនួរ) “តំ យថា” (ឥតិ ដូច្នេះ), “តំ=តេ(សរា រីស្រៈទាំងឡាយ)នោះ យថា ដូចម្តេច ?” (វិសជ្ជនា រីចម្លើយ)  “អឥឧ ។ល។ ហោន្តិ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “(សរា រីស្រៈទាំងឡាយ) អឥឧ ឥតិ ថា អ ឥ ឧ​ រស្សា នាម ហោន្តិ រមែងមានឈ្មោះថា រស្សៈ ។” (ចោទនា រីពាក្យចោទ) “រស្សឥច្ចនេន​ក្វត្ថោ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “កោ អត្ថោ រីប្រយោជន៍ដូចម្តេច រស្ស ឥតិ អនេន​​ (បទេន ដោយបទ)នេះថា រស្ស ?” ។ (បរិហារោ រីចម្លើយ) “រស្សំ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “(អត្ថោ រីប្រយោជន៍ រស្ស ឥតិ អនេន បទេន​ ដោយ​បទនេះថា រស្ស​ ហោតិ រមែងមាន សុត្តេ ក្នុងសូត្រ) រស្សំ (ឥតិ ថា) រស្សំ ។

(ប្រែមេសូត្រ)

        ៥.(សរា រីស្រៈទាំងឡាយ) អញ្ញេ ដទៃ (រស្សេហិ ចាកស្រៈរស្សៈទាំងឡាយ) ទីឃា ឈ្មោះថា ទីឃៈ ។

(ប្រែវុត្តិ)

          សរេសុ​​ បណ្តាស្រៈទាំងឡាយ អដ្ឋ ប្រាំបី តត្ថ នោះ (សរា រីស្រៈទាំងឡាយ) បញ្ច ប្រាំ អញ្ញេ ដទៃ រស្សេហិ ចាកស្រៈរស្សៈ តីហិ បី ទីឃា នាម​ ហោន្តិ រមែងមានឈ្មោះថា ទីឃៈ ។

          (បុច្ឆា រីសំនួរ) “តំ យថា” (ឥតិ ដូច្នេះ), “តំ=តេ (ទីឃា រីស្រៈទាំងឡាយនោះ) យថា ដូចម្តេច ?” (វិសជ្ជនា រីចម្លើយ) “អាឦ ។ល។ ហោន្តិ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “(ទីឃា រីស្រៈទីឃៈទាំងឡាយ) អាឦឩឯឱ ឥតិ ថា អា​ ឦ  ឩ ឯ ឱ ទីឃា នាម ហោន្តិ រមែងមានឈ្មោះថា ទីឃៈ” ។

(ប្រែមេសូត្រ)

          ៦.(អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយ) សេសា ដ៏សេស ព្យញ្ជនា ឈ្មោះថា ព្យញ្ជនៈ ។

(ប្រែវុត្តិ)

          អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយ  សេសា ដែលនៅសល់ ឋបេត្វា វៀរហើយ សរេ នូវស្រៈទាំងឡាយ អដ្ឋ ប្រាំបី កការាទយោ ដែលមាន ក-អក្សរជាដើម និគ្គហិតន្តា មាននិគ្គហិតជាទីបំផុត ព្យញ្ជនា នាម ហោន្តិ រមែងមានឈ្មោះថា ព្យញ្ជនៈ ។

          (បុច្ឆា រីសំនួរ) “តំ យថា” (ឥតិ ដូច្នេះ), “តំ=តេ (អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយ)នោះ យថា ដូចម្តេច” ? (វិសជ្ជនា រីចម្លើយ) “កខគឃង ។ល។ ហោន្តិ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “កខគឃង, ចឆជឈញ, ដឋឌឍណ, តថទធន, បផពភម, យរលវសហឡអំ ឥតិ (អក្ខរា រីអក្សរទាំងឡាយ) ថា កខគឃង, ចឆជឈញ, ដឋឌឍណ, តថទធន, បផពភម, យរលវសហឡអំ ព្យញ្ជនា នាម ហោន្តិ រមែងមានឈ្មោះថា ព្យញ្ជនៈ” ។

          (បុច្ឆា រីសំនួរ) ព្យញ្ជនឥច្ចនេន ក្វត្ថោ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “កោ អត្ថោ រីប្រយោជន៍អ្វី អនេន (សញ្ញាយ ដោយឈ្មោះ)នេះ ព្យញ្ជនឥតិ ថា ព្យញ្ជនៈ ? (វិសជ្ជនា រីចម្លើយ) “សរា បកតិ ព្យញ្ជនេ” ឥតិ ដូច្នេះ, (សង្គហណំ រីការសង្គ្រោះ ព្យញ្ជនសទ្ទេន ដោយព្យញ្ជនស័ព្ទ ព្យញ្ជនានំ នៃព្យញ្ជនៈទាំងឡាយ ហោតិ រមែងមាន សុត្តេ ក្នុងសូត្រ) សរា បកតិ ព្យញ្ជនេ ឥតិ ថា សរា បកតិ ព្យញ្ជនេ” ។

ប្រែមេសូត្រ

          ៧.(ព្យញ្ជនា រីព្យញ្ជនៈទាំងឡាយ) មន្តា មាន ម អក្សរជាទីបំផុត វគ្គា ឈ្មោះថា វគ្គ បញ្ចបញ្ចសោ ដោយការចែកចេញជា ៥ វគ្គក្នុងវគ្គនីមួយមាន ៥ តួ ។

ប្រែវុត្តិ

          តេសំ ខោ ព្យញ្ជនានំ បណ្តាព្យញ្ជនៈទាំងឡាយនោះឯង (ព្យញ្ជនា រីព្យញ្ជនៈទាំងឡាយ) កការាទយោ មាន ក អក្សរជាខាងដើម មការន្តា មាន ម អក្សរជាទីបំផុត បញ្ចបញ្ចសោ អក្ខរវន្តោ ដែលអក្សរ ៥ ពួកក្នុងមួយពួកមានប្រាំតួ វគ្គា នាម ហោន្តិ រមែងមានឈ្មោះថា វគ្គ ។

          តំ=តេ (វគ្គា រីព្យញ្ជនៈវគ្គទាំងឡាយ)នោះ យថា ដូចម្តេច ? (តេ វគ្គា រីព្យញ្ជនៈវគ្គទាំងឡាយនោះ) “ក ខ គ ឃ ង, ច ឆ ជ ឈ ញ, ដ ឋ ឌ ឍ ណ, ត ថ ទ ធ ន, ប ផ ព ភ ម” ឥតិ ថា “ក ខ គ ឃ ង, ច ឆ ជ ឈ ញ, ដ ឋ ឌ ឍ ណ, ត ថ ទ ធ ន, ប ផ ព ភ ម” វគ្គា នាម (ហោន្តិ រមែងមាន)ឈ្មោះថា វគ្គ ។

          (ចោទនា រីសំនួរ) “តេន ក្វត្ថោ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “កោ អត្ថោ រីប្រយោជន៍ដូចម្តេច (ហោតិ រមែងមាន) តេន (វគ្គសញ្ញាយ ដោយឈ្មោះថា វគ្គ) នោះ” ? (បរិហារោ រីចម្លើយ) “វគ្គន្តំ វា វគ្គេ” (ឥតិ ដូច្នេះ), (បយោជនំ រីប្រយោជន៍ វគ្គសញ្ញាយ ដោយឈ្មោះថា វគ្គ ហោតិ រមែងមាន សុត្តេ ក្នុងសូត្រ) វគ្គន្តំ វា វគ្គេ (ឥតិ ថា) វគ្គន្តំ វា វគ្គេ” ។

ប្រែមេសូត្រ

        ៨.(ព្យញ្ជនំ រីព្យញ្ជនៈ) អំ ឥតិ ថា អំ និគ្គហីតំ ឈ្មោះថា និគ្គហិត ។

ប្រែវុត្តិ

          អំ ឥតិ (ព្យញ្ជនំ រីព្យញ្ជនៈ)ថា អំ និគ្គហីតំ នាម ហោតិ រមែងមានឈ្មោះថា និគ្គហិត ។

          (ចោទនា រីសំនួរ) “តេន ក្វត្ថោ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “(កោ អត្ថោ រីប្រយោជន៍ដូចម្តេច តេន និគ្គហីតសញ្ញាយ ដោយឈ្មោះថា និគ្គហិត” ? (បរិហារោ រីចម្លើយ) “អំ ព្យញ្ជនេ និគ្គហីតំ” (ឥតិ ដូច្នេះ), “(អត្ថោ រីប្រយោជន៍ និគ្គហីតសញ្ញាយ ដោយឈ្មោះថា និគ្គហិត ហោតិ រមែងមាន សុត្តេ ក្នុងសូត្រ) អំ ព្យញ្ជនេ និគ្គហីតំ (ឥតិ ថា) អំ ព្យញ្ជនេ និគ្គហីតំ” ។

ប្រែមេសូត្រ

          ៩.បយោគេ កាលការប្រកប (សតិ មាន) បរសមញ្ញា រីឈ្មោះដទៃទាំងឡាយ (យុជ្ជន្តេ រមែងប្រកប) ។

          ច បន ក៏ឯ យា (បរសមញ្ញា រីឈ្មោះក្នុងគម្ពីរដទៃទាំងឡាយ)ឯណា ឃោសា ឥតិ វា អឃោសា ឥតិ វា ឈ្មោះថា ឃោសៈក្តី ឈ្មោះថា អឃោសៈក្តី បរេសុ សក្កតគន្ថេសុ ក្នុងគម្ពីរសំស្ក្រឹតដទៃទាំងឡាយ (ហោន្តិ រមែងមាន), បយោគេ កាលការប្រកប សតិ មាន, តា (សមញ្ញា រីឈ្មោះក្នុងគម្ពីរដទៃទាំងឡាយ)នោះ (អាចរិយេន គឺអាចារ្យ) យុជ្ជន្តេ រមែងប្រកប ឯត្ថាបិ (កច្ចាយនេ) សូម្បី(ក្នុងគម្ពីរកច្ចាយនៈ)នុ៎ះ ។

          តត្ថ (ឃោសាឃោសេសុ បណ្តាឃោសៈនិងអឃោសៈទាំងឡាយ)នោះ, ឃោសា នាម ឈ្មោះថា រីព្យញ្ជនៈឃោសៈទាំងឡាយ គ ឃ ង, ជ ឈ ញ, ឌ ឍ ណ, ទ ធ ន, ព ភ ម, យ រ ល វ ហ ឡ, ឥតិ ថា គ ឃ ង, ជ ឈ ញ, ឌ ឍ ណ, ទ ធ ន, ព ភ ម, យ រ ល វ ហ ឡ ឃោសា នាម (ហោន្តិ រមែងមាន)ឈ្មោះថា ព្យញ្ជនៈ ។

          អឃោសា នាម ឈ្មោះថា រីព្យញ្ជនៈអឃោសៈទាំងឡាយ ក ខ, ច ឆ, ដ ឋ, ត ថ, ប ផ, ស ឥតិ ថា ក ខ, ច ឆ, ដ ឋ, ត ថ, ប ផ, ស អឃោសា (ហោន្តិ រមែងមាន) ឈ្មោះថា អឃោស ។

ប្រែមេសូត្រ

          ១០.(សោតុជនោ រីអ្នកសិក្សា) វិយោជយេ គប្បីចែកចេញ បុព្វំ (ព្យញ្ជនំ នូវព្យញ្ជនៈ)ខាងដើម សរេន ចាកស្រៈ (កត្វា ធ្វើ) អធោឋិតំ ឲ្យតាំងនៅខាងក្រោម អស្សរំ មិនមានស្រៈ ។

          (កុលបុត្តោ រីកុលបុត្រ) សន្ធឹ​ កត្តុកាមោ ជាអ្នកមានប្រាថ្នាដើម្បីធ្វើនូវសន្ធិ តត្ថ (សន្ធិកប្បេ ក្នុងសន្ធិកប្ប)នេះ  វិយោជយេ គប្បីញែកចេញ បុព្វព្យញ្ជនំ នូវព្យញ្ជនៈខាងដើម អធោឋិតំ អស្សរំ កត្វា ច ធ្វើ

         

---

[1] យោជនាមូលកច្ចាយនៈថា សុពុទ្ធំ ។